Ülkemizde başarı ile yürütülen Ulusal Tüberküloz Kontrol Programı sayesinde hasta sayısında azalma gözlenmektedir. 2005 yılında 20.535 olan TB hasta sayısı 2022 yılında 9851’e, hastalık insidansı ise yüz binde 29,4’den yüz binde 11,4’e düşmüştür.
Tüberküloz, çoğunlukla akciğerler olmak üzere tüm organ ve dokuları tutabilen, önlenebilir ve tedavi edilebilir bulaşıcı bir hastalıktır. Tedavi edilmediği takdirde ölümle sonuçlanabilir (%50). DSÖ tarafından önerilen ilaçların (çoklu ilaçlar) düzenli kullanılması halinde tüberkülozlu kişilerin yaklaşık %85'i tedavi edilebilmektedir.
Tüberküloz hastalığı gelişiminde riskli gruplar; 5 yaş altındaki çocuklar, yaşlılar, HIV enfeksiyonu olan kişiler, bağışıklığı baskılayan tedavi alan kişiler, silikoz, diabetes mellitus, kronik böbrek yetmezliği, lösemi, lenfoma ya da baş, boyun, akciğer kanseri olanlar, sigara içenler, ilaç bağımlılığı olanlar ya da alkol kullananlardır.
Ülkemizde tüberküloza yönelik tanı ve tedavi hizmetleri tüm sağlık kuruluşlarımız tarafından ücretsiz olarak sunulmaktadır. Tüberküloz hastalarının tedavisinde kullanılan, latent tüberküloz enfeksiyonu olan kişiler ve temaslılara yönelik koruyucu tedavide kullanılan tüm ilaçlar Bakanlığımız tarafından temin edilerek vatandaşlarımıza ücretsiz olarak ulaştırılmaktadır. Koruyucu bir diğer önlem olan BCG aşı uygulaması da Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında doğumdan sonra iki ayını dolduran bebeklere ücretsiz olarak yapılmaktadır. Dirençli tüberküloz hastalarının tedavileri Ankara, İzmir ve İstanbul’da bulunan dört referans hastane tarafından yapılmaktadır. Ayrıca ülkemizde bulunan yabancı ülke doğumlu tüberküloz hastaları içinde tanı, tedavi, takip hizmetleri ücretsiz olarak sağlanmaktadır.
- Bebeklere BCG aşısının zamanında yaptırılması,
- Bireysel ve toplumsal hijyen kurallarına uyulması,
- Öksürürken, aksırırken ağzın mendille veya kol ile kapatılması,
- Sık sık ellerin yıkanması,
- Bulunulan ortamın sık sık havalandırılması,
- Dengeli ve düzenli beslenme,
- Sigara içilmemesi ve içilen yerde bulunulmaması,
- Uzun süreli öksürük ya da tüberküloz hastası ile temas edilmesi durumunda, vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna müracaat edilmesi,
- Tüberküloz hastası ve temaslılarının ilaçlarını zamanında, düzenli ve yeterli süre kullanmaları,
Tüberküloz bulaşının, hastalık gelişiminin önlenmesinde ve tüberküloz hastalığı ile mücadelede oldukça önemlidir.
Geldiğimiz süreçte, politik bir kararlılıkla yürütülen Ulusal Tüberküloz Kontrol Programımızın nihai hedefi ‘VEREMSİZ BİR TÜRKİYE’ dir.
25 Mart 2026